5018 sayl Kamu Mali Ynetimi ve Kontrol Kanunu'nun 63 nc maddesinde i denetim;

"kamu idaresinin almalarna deer katmak ve gelitirmek iin kaynaklarn ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarna gre ynetilip ynetlmediini deerlendirmek ve rehberlik yapmak amacyla yaplan bamsz, nesnel gvence salama ve danmanlk faaliyeti"

olarak tanmlanmtr. Bu faaliyetler, idarelerin ynetim ve kontrol yaplar ile mal ilemlerinin risk ynetimi, ynetim ve kontrol srelerinin etkinliini deerlendirmek ve gelitirmek ynnde sistematik, srekli ve disiplinli bir yaklamla ve genel kabul grm standartlara uygun olarak gerekletirilir.

Denetilerin Grevleri

denetilerin grevleri, 5018 sayl Kamu Mali Ynetimi ve Kontrol Kanunu'nun 64 nc maddesi ile belirlenmitir. Sz konusu madde ile i denetilere aadaki grevler verilmitir:

• Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin ynetim ve kontrol yaplarn deerlendirmek.
• Kaynaklarn etkili, ekonomik ve verimli kullanlmas bakmndan incelemeler yapmak ve nerilerde bulunmak.
• Harcama sonrasnda yasal uygunluk denetimi yapmak.
• darenin harcamalarnn, mal ilemlere ilikin karar ve tasarruflarnn, ama ve politikalara, kalknma planna, programlara, stratejik planlara ve performans programlarna uygunluunu denetlemek ve deerlendirmek.
• Mal ynetim ve kontrol srelerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda nerilerde bulunmak.
• Denetim sonular erevesinde iyiletirmelere ynelik nerilerde bulunmak.
• Denetim srasnda veya denetim sonularna gre soruturma almasn gerektirecek bir duruma rastlandnda, ilgili idarenin en st amirine bildirmek.

Ayrca 12 Temmuz 2006 tarih ve 26226 sayl Resmi Gazete'de yaymlanan 2006/10654 sayl Bakanlar Kurulu Karar ile yrrle giren Denetilerin alma Usul ve Esaslar Hakknda Ynetmelik ile yukarda belirtilen grevlerin dnda i denetilere aadaki grevler verilmitir:

• Kamu idaresince retilen bilgilerin doruluunu denetlemek.
• st ynetici tarafndan gerekli grlen hallerde performans gstergelerini belirlemede yardmc olmak, belirlenen performans gstergelerinin uygulanabilirliini deerlendirmek.
• Su tekil eden durumlara ilikin tespitlerini st yneticiye bildirmek.

Denetilerin Yetki ve Sorumluluklar

denetilerin yetkileri Denetilerin alma Usul ve Esaslar Hakknda Ynetmelik'in 16 nc maddesinde belirlenmitir. denetiler grevlerinin yerine getirilmesiyle ilgili olarak aadaki yetkilere sahiptir:

• Denetim konusuyla ilgili elektronik ortamdakiler dahil her trl bilgi, belge ve dokmanlar ile nakit, kymetli evrak ve dier varlklarn ibrazn ve gsterilmesini talep etmek.
• Denetlenen birim alanlarndan, i denetim faaliyetlerinin gerei olarak yardm almak, yazl ve szl bilgi istemek.
  
• Denetim faaliyetinin gerektirdii ara, gere ve dier imkanlardan yararlanmak.
  
• Denetimi engelleyici tutum, davran ve hareketleri st yneticinin bilgisine intikal ettirmek.

denetilerin sorumluluklar ise anlan ynetmeliin 17 nci maddesinde belirlenmitir. deneti, grevlerini yerine getirirken aadaki hususlara riayet eder:

• Mevzuata, belirlenen denetim standartlarna ve etik kurallara uygun hareket etmek.
• Mesleki bilgi ve becerilerini srekli olarak gelitirmek.
• denetim faaliyetlerinde yetki ve ehliyetini aan durumlarda i denetim birimini haberdar etmek.
• Verilen grevin tarafsz ve bamsz olarak yaplmasna engel olan durumlarn bulunmas halinde, durumu i denetim birimine bildirmek.
  
• Denetim raporlarnda kantlara dayanmak ve deerlendirmelerinde objektif olmak.
  
• Denetim esnasnda elde ettii bilgilerin gizliliini korumak.

denetim sreci, 5018 sayl Kamu Mali Ynetimi ve Kontrol Kanunu ve Denetilerin alma Usul ve Esaslar Hakknda Ynetmelik'in alt dzenlemesi olarak Denetim Koordinasyon Kurulu tarafndan yaymlanan "Kamu Denetim Plan ve Program Hazrlama Rehberi", "Kamu Denetiminde Risk Deerlendirme Rehberi" ile Kamu Denetim Rehberi" ile belirlenmitir.

denetimin aada yer verilen srece uygun olarak yerine getirilmesi esastr.

I. Planlama

• Denetim evreninin tanmlanmas
• Denetim alanlarnn belirlenmesi
• Risk kriterlerinin tanmlanmas ve risklerin derecelendirilmesi
• Denetim alanlarnn ncelik srasna konulmas
• Denetim kaynaklarnn tahsis edilmesi
• Plann hazrlanmas ve onaylanmas
• denetim programnn hazrlanmas ve onaylanmas
• Deneti ve denetlenecek birimlere bildirim

II. Denetimin yrtlmesi

• n alma ve bireysel alma plan
  • alma katlar ve formlar
  • Denetim amalarnn belirlenmesi
  • Bilgi toplama/n aratrma
  • Al toplants
  • Potansiyel sorunlu alanlarn belirlenmesi (risk deerlendirmesi)
  • Bireysel alma plannn hazrlanmas
• Saha almas
  • Denetim testlerinin uygulanmas
  • Bulgularn elde edilmesi ve nerilerin gelitirilmesi
  • Bulgularn denetlenen birimle paylalmas
  • Kapan toplants

III. Raporlama

• Taslak denetim raporunun hazrlanmas ve gnderilmesi
• Nihai denetim raporunun hazrlanmas ve sunumu

IV. Denetim sonularnn izlenmesi

• Denetim sonularnn izlenmesi
• Denetimin deerlendirilmesi
• Denetinin deerlendirilmesi

Gvence salama hizmeti; kurumun risk ynetimi, kontrol ve ynetim srelerine ilikin bamsz bir gr sunmak amacyla kantlarn nesnel bir ekilde incelenmesi ve deerlendirilmesi faaliyetidir.