Türkiye, son yedi yılda enflasyonun volatilitesinde belirgin bir azalmanın yanı sıra, enflasyonla mücadelede büyük mesafe katetmiştir. Sıkı maliye ve basiretli para politikalarının bir sonucu olarak 2004 yılında enflasyon tek haneli rakamlara inmiştir.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile hesaplanan Türkiye’nin enflasyon oranı, 1993-2002 dönemindeki ortalama %70,4’den, 2009 yılında son otuz yılın en düşük değeri olan %6,5’e düşmüştür. 2008 Aralık ayında %10,06 olan TÜFE, 2009 Aralık ayında %6,53’e düşmüştür.
Yıl boyunca, enflasyondaki artışın en büyük kaynağı alkollü içecekler ve tütün grubundaki artış olmuştur. Bir önceki yılın aynı ayı ile karşılaştırıldığında endeksteki en büyük yükseliş %20,91 ile alkollü içecekler ve tütün grubunda gerçekleşmiştir. Çeşitli mal ve hizmetler (%13,75), gıda ve alkolsüz içecekler (%9,26), eğlence ve kültür (%8,92), ulaştırma (%7,89), lokanta ve oteller (%7,31) artışın yüksek olduğu diğer harcama gruplarıdır.
2009 yılı Aralık ayında endekste kapsanan 449 maddeden; 67 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 223 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 159 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşmiştir
Yıllara Göre TÜFE Enflasyon Oranları (1993-2009)
Aylık ve Yıllık TÜFE Enflasyon Oranları (2003-2010)
Enflasyon (TÜFE) Hedef ve Gerçekleşmeleri
|
2002 |
2003 |
2004 |
2005 |
2006 |
2007 |
2008 |
2009 |
2010 |
2011 |
Hedef |
35 |
20 |
12 |
8 |
5 |
4 |
4 |
7,5 |
6,5 |
5,5 |
Gerçekleşme |
29,7 |
18,4 |
9,3 |
7,7 |
9,7 |
8,4 |
10,1 |
6,5 |
- |
- |
TEFE ve TÜFE Enflasyonu 1990-2009 Dönemi
2004 yılında yeni enflasyon endeksine ilişkin hazırlık çalışmaları tamamlandı. 2005 Ocak ititbariyle TÜİK, güncellenmiş yeni mal sepeti ve ağırlıklarını içeren TÜFE hesaplama yöntemini kullanmaya başladı. Buna paralel olarak da TEFE (Toptan Eşya Fiyat Endeksi) terk edilerek yerine ÜFE (Üretici Fiyat Endeksi) kullanılmaya başlandı.
Yıllık TÜFE ve ÜFE Enflasyonu 2005-2009 Dönemi
2008 Aralık ayında %8,11 olan ÜFE enflasyon oranı, 2009 Aralık ayında %5,93’e düşmüştür.
ÜFE sonuçları sanayinin alt sektörleri bazında değerlendirildiğinde, en yüksek aylık artış %10,27 ile ham petrol ve doğalgaz çıkarımı alt sektöründe gerçekleşmiştir. Bir önceki aya göre endekslerin en fazla artış gösterdiği diğer alt sektörler ise, metal cevheri (%2,98), ana metal sanayi (%1,86), tekstil ürünleri imalatı (%1,48), tıbbi, hassas ve optik aletler imalatı (%1,10), gıda ürünleri ve içecek imalatı (%0,84), mobilya imalatı (%0,78), elektrik, gaz üretimi ve dağıtımı (%0,71) olmuştur.
Buna karşılık, ÜFE’deki değişimi aşağı doğru etkileyen en fazla düşüşler giyim eşyası imalatı (%-2,37) ve deri ürünleri imalatında (%-1,30) olmuştur. Daha az düşüş etkisi ise, ağaç ve mantar ürünleri imalatı (%-0,87) ve kok kömürü, rafine edilmiş petrol ürünlerinden (%-0,59) gelmiştir.
2009 yılı Aralık ayında Üretici Fiyat Endeksinde kapsanan 768 maddeden; 208 maddenin ortalama fiyatlarında değişim olmazken, 362 maddenin ortalama fiyatlarında artış, 198 maddenin ortalama fiyatlarında ise düşüş gerçekleşmiştir.
Aylık ve Yıllık ÜFE Enflasyon Oranları (2003-2010)
Daha fazla bilgi için:
Aylık enflasyon rakamları
Merkez Bankası Enflasyon Raporları
Aylık Fiyat Gelişmeleri |
